Ładowarka w garażu podziemnym a ppoż.

Czy auta elektryczne to większe ryzyko pożaru?

Dostępne analizy nie wskazują, żeby samochody elektryczne zapalały się częściej niż spalinowe. Różnica dotyczy przebiegu pożaru: uszkodzona bateria litowo-jonowa może ulec niekontrolowanemu nagrzewaniu (thermal runaway), pali się długo, wydziela dużo toksycznych gazów i bywa trudna do ugaszenia, a po ugaszeniu może zapalić się ponownie.

W zamkniętym garażu utrudnia to akcję straży pożarnej. Dlatego celem projektu nie jest „zakaz aut elektrycznych”, tylko ograniczenie ryzyka po stronie instalacji ładowania i zapewnienie ratownikom bezpiecznych warunków działania: możliwości szybkiego odcięcia zasilania, czytelnego oznakowania i dostępu do miejsc ładowania.

Co sprawdza rzeczoznawca ppoż.

Projekt instalacji ładowania w garażu zamkniętym uzgadnia rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Ocenia, czy nowa instalacja nie pogarsza warunków bezpieczeństwa pożarowego budynku:

• Powiązanie z aktywnymi systemami ochrony przeciwpożarowej: systemem sygnalizacji pożarowej (SSP), ręcznymi ostrzegaczami pożarowymi (ROP) i przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu (PWP).
• Zgodność z podziałem budynku na strefy pożarowe — w tym to, jak nowe przewody przechodzą przez ściany i stropy między strefami.
• Lokalizację ładowarek względem dróg ewakuacyjnych, wyjść i klatek schodowych.
• Zgodność z wymaganiami pożarowymi budynku określonymi w jego projekcie i instrukcji bezpieczeństwa pożarowego.

Odłączanie ładowania przy alarmie

Po zadziałaniu systemu ochrony przeciwpożarowej stacje ładowania muszą zostać odłączone. W budynku robi się to globalnie — ładowarki są wyłączane razem z całą strefą pożarową, a nie każda z osobna. W garażach z systemem sygnalizacji pożarowej zasilanie ładowarek jest zwykle odcinane automatycznie po alarmie, a niezależnie od tego można je odłączyć przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu.

Indywidualne wyłączniki awaryjne przy każdej ładowarce stosuje się zwykle przy stacjach na zewnątrz, poza obiektem.

Gdzie montować ładowarki w garażu

• Z dala od dróg ewakuacyjnych, wyjść i klatek schodowych — tak, żeby ewentualny pożar auta nie odcinał drogi ucieczki.
• Najlepiej blisko wjazdu do garażu, gdzie strażacy mają łatwiejszy dostęp, a dym szybciej jest usuwany.
• W miejscach chronionych przed uderzeniem przez manewrujące auta — np. z odbojnikami lub słupkami ochronnymi.
• Z oznakowaniem miejsc ładowania i wyłączników, czytelnym dla ratowników.

Bezpieczna instalacja elektryczna

Większość zagrożeń związanych z ładowaniem da się ograniczyć po stronie samej instalacji. W garażu wielostanowiskowym oznacza to:

• Ładowarki (wallboxy) zamiast ładowania z gniazdek domowych — zwykłe gniazdko przy wielogodzinnym obciążeniu może się przegrzewać.
• Zabezpieczenie różnicowoprądowe dla każdego punktu z ochroną przed prądem stałym — wyłącznik typu B albo typu A z detekcją prądu stałego 6 mA w ładowarce.
• Przewody i zabezpieczenia dobrane do długotrwałego obciążenia oraz zarządzanie mocą, które nie dopuszcza do przeciążenia instalacji.
• Przejścia kabli przez granice stref pożarowych uszczelnione przepustami o odporności ogniowej wymaganej dla danej przegrody.
• Pomiary powykonawcze z protokołem i okresowe przeglądy instalacji.

Jak zwykle wygląda to w praktyce

W zdecydowanej większości przypadków rzeczoznawca nie wprowadza istotnych dodatkowych wymagań wobec budynku. Najczęściej zalecenia obejmują powiązanie ładowarek z systemem sygnalizacji pożarowej lub przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu, lokalizację punktów, oznakowanie oraz aktualizację instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Rzadziej — dodatkowy sprzęt gaśniczy albo zmiany w wentylacji i oddymianiu.

Opinia rzeczoznawcy i uzgodniony projekt są też częścią dokumentacji potrzebnej, gdy stacja podlega badaniu UDT.

Zakres wymagań zależy od konkretnego obiektu i aktualnych przepisów — potwierdzamy go indywidualnie po analizie budynku.

Zasady dla użytkowników garażu

• Ładować tylko z przeznaczonych do tego ładowarek, bez przedłużaczy i przejściówek.
• Nie ładować auta z widocznym uszkodzeniem baterii lub po kolizji, dopóki nie sprawdzi go serwis.
• Zgłaszać zarządcy uszkodzenia kabli, wtyków i obudów ładowarek.
• Nie zastawiać dojść do ładowarek, wyłączników i hydrantów.